Geirfa

 

CITO

Cache i mewn, ysbwriel allan (Cache In Trash Out) - Wrth fynd i geo-caching, ewch â bag gyda chi a chodwch unrhyw ysbwriel welwch chi ar y ffordd!

 

Cache

Yngenir hwn fel "cash" - mae’n golygu cynhwysydd cudd sy’n cynnwys llyfr log a phensel/beiro, a gwobrau o bosibl. Yn y gorffennol, roedd caches yn aml yn cael eu defnyddio gan archwilwyr, mwyngloddwyr ac ati i guddio bwydydd ac eitemau eraill ar gyfer argyfyngau. Mae pobl yn parhau i guddio caches yn cynnwys cyflenwadau hyd heddiw am resymau tebyg.

Mae Geo-caching yn tarddu o’r geiriau "geo" a "cache" i egluro’r gamp.

 

Digwyddiad Cache i mewn, ysbwriel allan

Mae Cache i mewn, ysbwriel allan yn weithgaredd sydd â chysylltiad agos iawn â geocaching. Wrth fynd ati i chwilio am caches, mae’r rhai sy’n cymryd rhan yn casglu ysbwriel ar hyd y llwybrau, ac yn cael gwared ag ef yn y modd cywir. Mae Digwyddiadau Cache i mewn, ysbwriel allan yn ddigwyddiadau glanhau ar raddfa llawer mwy, sy’n cynnwys y gymuned ehangach, ac o fudd i’r gymuned honno.

 

Bachu Cydlifiad

Camp berthynol pan fydd y chwaraewyr yn ceisio bod y cyntaf i ddod o hyd i bwynt cydlifiad a chofnodi hynny, neu bwynt lle mae llinell lledred a hydred yn croesi. Yr arfer yw tynnu lluniau o’r prif bwyntiau yn y pwyntiau cydlifiad hyn, a llun o’ch GPS yn dangos yr union leoliad, yna ysgrifennu adroddiad am eich amgylchoedd, a’u cyflwyno i’r Prosiect Graddau Cydlifiad ar www.confluence.org. Mae’r holl bwyntiau ar dir mawr y D.U. wedi cael eu nodi, er bod nifer o bobl yn parhau i ymweld â mannau a nodwyd yn flaenorol. Weithiau, bydd Geo-caches i’w cael wrthlaw.

 

Digwyddiad Cache

Weithiau, bydd geocachers a sefydliadau geocaching lleol yn dynodi amser a lleoliad i gyfarfod a thrafod geocaching. Ar ôl y digwyddiad, mae’r caches yn cael eu “harchifo” neu eu rhestru fel rhai nad ydyn nhw’n weithredol mwyach.

 

FTF

Y Cyntaf i’r Felin (First To Find). I’w weld fel arfer yn y fforymau neu wedi’i ysgrifennu yn y llyfrau log ar-lein neu’r rhai ffisegol.

 

Geo-muggle

Un nad yw’n geo-cacher. Yn seiliedig ar gysyniad "Muggle" yng nghyfres Harry Potter, sef unigolyn heb alluoedd hud. Fel arfer, defnyddir yr ymadrodd hwn pan fydd un nad yw’n geo-cacher yn edrych yn syn ar geo-cacher yn troi mewn cylchoedd gyda’u derbynnydd GPS, neu pan fydd un nad yw’n geo-cacher yn dod o hyd i cache ar hap. Mae Geo-muggles ar y cyfan yn ddigon diniwed.

 

GPS

System Lleoli Fyd-eang yw GPS, neu Global Positioning System yn Saesneg. Mae’n system o loerennau sy’n gweithio â derbynnydd GPS i ddynodi eich lleoliad ar y blaned.

 

GPSr

Gair slang am dderbynnydd GPS. Cyfarpar i dderbyn signalau GPS er mwyn eu defnyddio i lywio cyfeiriad.

 

Ffawdheglwr

Mae ffawdheglwr yn eitem sy’n cael ei osod mewn cache, a cheir cyfarwyddiadau gydag ef i deithio i caches eraill. Weithiau, mae llyfrau log ynghlwm â nhw, fel y gellir nodi eu teithiau. Mae Chwilen Deithio yn enghraifft o ffawdheglwr.

 

Bocs llythyrau/ bocs llythyru

Mae Bocs lythyru yn debyg i Geo-caching, ond rydych chi’n defnyddio cyfres o gliwiau i ddod o hyd i gynhwysydd. Unwaith y byddwch chi wedi dod o hyd i’r cynhwysydd (neu focs llythyrau), rydych chi’n tynnu stamp cerfiedig o’r bocs, ac yn stampio eich llyfr log personol. Rydych chi wedyn yn stampio llyfr log y bocs llythyrau gyda’ch stamp cerfiedig eich hunan.

 

Hybrid Bocs Llythyrau

Mae bocs llythyrau yn ffurf arall ar helfa drysor gan ddefnyddio cliwiau yn hytrach na chyfesurynnau. Mewn rhai achosion, er hynny, mae gan focs llythyrau gyfesurynnau, ac mae’r perchennog wedi creu bocs llythyrau a geocache ar ei gyfer.

 

Cache heb leoliad

Mewn gwirionedd, mae’r rhain yn gwbl groes i caches traddodiadol, ac maen nhw’n debyg i’r syniad o nodwyr llwybr. Yn hytrach na chael set o gyfesurynnau ar gyfer dod o hyd i gynhwysydd cudd, gofynnir i chi ddod o hyd i leoliad penodol, fel math ar helfa sborion, ac yna nodi ei gyfesurynnau i brofi eich bod chi wedi dod o hyd iddo. Rhestrir enghreifftiau ar www.waymarking.com

 

Cache Digwyddiad Mawr

Mae Cache Digwyddiad Mawr yn debyg i Ddigwyddiad Cache, ond ei fod yn llawer mwy na’r rheiny. Er mwyn iddo fod yn Ddigwyddiad Mawr, mae’n rhaid i fwy na 500 o bobl fod yn bresennol mewn digwyddiad cache. Fer arfer, mae Digwyddiadau Mawr yn rhai blynyddol, ac maen nhw’n denu geocachers o bob rhan o’r byd.

 

Aml-Caches (Caches offset)

Mae Aml-caches ("aml") yn cynnwys dau neu ragor o leoliadau, gyda’r lleoliad terfynol yn gynhwysydd ffisegol. Mae sawl amrywiad i’w cael, ond mae gan y rhan fwyaf o aml-caches awgrymiadau ar gyfer dod o hyd i’r ail cache, a chyngor ynghlwm â’r ail cache ynghylch dod o hyd i’r trydydd cache, ac yn y blaen. Mae cache offset (pan fyddwch chi’n mynd i leoliad er mwyn cael cynghorion ar ddod o hyd i’r cache go iawn) yn cael ei ystyried fel aml-cache. Weithiau, bydd y cliwiau ar gyfer pob cache wedi cael eu trefnu fesul thema, fel arwyddion y Sidydd, neu elfennau cemegol. Gall rhai o’r cliwiau fod yn heriol iawn, ac yn addysgol.

 

Caches Dirgel neu Caches Pos

Gall y math hwn o cache gynnwys pos cymhleth y bydd gofyn i chi ei ddatrys yn y lle cyntaf er mwyn dadansoddi’r cyfesurynnau. Yr unig beth sy’n gyffredin rhwng y mathau hyn o caches yw nad y cyfesurynnau a restrir yw union leoliad y cache, ond pwynt cyfeirio cyffredinol, fel man parcio cyfagos. Mae fersiynau mwy coeth yn cynnwys nifer o leoliadau, ac yn cael eu galw’n Aml-Caches (gweler uchod). Oherwydd creadigrwydd cynyddol geocaching, daw hwn yn llwyfan ar gyfer heriau newydd ac unigryw, fel cyfesurynnau wedi’u cuddio mewn pos sudoku. Fe allai caches eraill gynnwys cliwiau yn arddull “Da Vinci Code”, atebion i gwestiynau gwybodaeth gyffredinol, cliwiau croesair neu bosau mathemategol.

 

Caches Pos

Cyfres o caches, gyda phob un yn cynnwys cliw ynghylch lleoliad y cache cudd terfynol.

 

Sbwyliwr

Mae sbwyliwr yn wybodaeth sy’n gallu datgelu manylion a difetha profiad rhywbeth. Er enghraifft, dweud wrth rywun sut mae ffilm yn gorffen cyn iddyn nhw ei gweld. Ym myd geo-caching, mae sbwyliwr yn rhoi manylion ynghylch lleoliad cache, a gall ddifetha profiad yr helfa.

 

Caches Thema

Mae pobl yn aml yn rhoi enw ffraeth neu briodol ar eu caches, ac un enghraifft leol yw “Way out West” ar ben eithaf Penrhyn Llŷn. Mae gwneuthurwyr caches weithiau’n cael eu hysbrydoli i roi cache neu gyfres o caches mewn safle o arwyddocâd hanesyddol. Mae gan Aml-caches (gweler uchod) themâu yn aml.

 

TFTC

Diolch am y Cache! (Thanks for the cache!)

 

TFTH

Diolch am yr Helfa! (Thanks for the hunt!)

 

TNLN

Cymryd Dim. Gadael Dim. (Took Nothing. Left Nothing.) Fe’i ceir gan amlaf mewn llyfrau log cache gan bobl sy’n mwynhau gwefr yr helfa yn fwy na chynnwys materol y cache.

 

TNLNSL / TNSL

Cymryd Dim. Gadael Dim. Arwyddo’r Llyfr Log (Took Nothing. Left Nothing. Signed Logbook) / Cymryd Dim. Arwyddo’r Llyfr Log (Took Nothing. Signed Logbook)

 

Cache Traddodiadol

Dyma’r math gwreiddiol o cache, sy’n cynnwys o leiaf cynhwysydd a llyfr log. Fel arfer, fe ddewch chi o hyd i gynhwysydd Tupperware, bocs cymorth, neu fwced yn llawn nwyddau da, neu gynhwysydd llai ("micro cache") sy’n rhy fach i gynnwys eitemau ac eithrio llyfr log. Y cyfesurynnau a restrir ar dudalen y cache traddodiadol yw union leoliad y cache.

Yr arfer gyffredin yw: "Os ydych chi’n cymryd eitem, gadewch eitem, ac ysgrifennwch yn y llyfr log." Ceir themâu i rai caches, felly cofiwch ddarllen y disgrifiad cyn mynd ar helfa.

 

Chwilen Deithio

Ffawdheglwr yw’r Chwilen Deithio.

 

[Cache] Rhithwir

Addaswyd o "Realiti Rhithiwr," mae rhithwir yn golygu nad oes "dim yno." Felly, mae cache rhithwir yn golygu nad oes cynhwysydd cache. Y lleoliad yw’r cache yn yr achosion hyn. Nid oes unrhyw beth yn cael ei gyfnewid fel arfer, ac eithrio ffotograffau a phrofiadau.

 

Nodi llwybr (Waymarking)

Mae hon yn weithgaredd perthynol a esblygodd o Caches Rhithwir, lle mae’r rhai sy’n cymryd rhan yn nodi lleoliadau diddorol, ac yn eu postio ar wefan wahanol www.waymarking.com. Nid oes caches ffisegol yn y lleoliad, ond mae’r safle ei hunan yn ddigon diddorol i haeddu ymweld ag ef, ac mae enghreifftiau lleol yn cynnwys henebion hanesyddol fel castell Harlech, a philer triongli arwyddocaol gyda golygfeydd da o’r cefn gwlad o’i amgylch.

 

Cache Gwe Gamera

Mae hwn yn fath arall o cache rhithwir sy’n defnyddio gwe gamerâu presennol wedi’u lleoli gan unigolion neu asiantaethau i fonitro mannau amrywiol fel parciau. Y syniad yw rhoi eich hun o flaen y camera er mwyn nodi eich ymweliad. Y rhan heriol, er hynny, yw bod gofyn i chi ffonio ffrind i edrych ar y wefan sy’n dangos yr hyn y mae’r camera yn ei weld. Fe fydd gofyn iddyn nhw gadw’r llun i nodi’r cache. Os ydych chi’n deall technoleg fodern, fe allech chi ddefnyddio eich modem diwifr a chadw’r llun eich hunan ar eich gliniadur. Gwelir enghreifftiau ar www.waymarking.com .